مایکروفر یکی از پراستفادهترین وسایل آشپزخانه است و بههمیندلیل هم زودتر از خیلی از وسایل دیگر کثیف میشود. پاشیدن سس، سوپ و چربی روی دیوارهها، خشک شدن لکهها و ماندن بوی غذاهای مختلف داخل آن، اگر بهموقع رسیدگی نشود، تمیز کردنش را هر بار سختتر میکند.
خبر خوب این است که برای تمیز کردن کامل این دستگاه نیازی به وسایل تخصصی نیست؛ ترکیب بخار آب با سرکه، شیشه پاککن، لیمو یا جوش شیرین در بیشتر موارد کافی است تا چربی و لکههای خشکشده بهراحتی جدا شوند. در این آموزش از فروشگاه اینترنتی لوازم خانه و آشپزخانه کیچنتو، مرحلهبهمرحله و برای تکتک قطعات مایکروفر (سقف، دیوارهها، شیشه، سینی گردان، لاستیک درب، پنل دکمهها و…) روش تمیز کردن اصولی را توضیح دادیم.
نکات مهم قبل از تمیز کردن ماکروفر
قبل از شروع تمیز کردن مایکروفر این موارد را اجرا کنید:
- دستگاه را خاموش کرده و حتما از برق بکشید؛ بهخصوص زمانی که میخواهید پنل دکمهها یا قسمتهای الکترونیکی را تمیز کنید؛
- اجازه دهید مایکروفر و قطعات داخلی آن (بهخصوص سینی گردان) قبل از تمیزکاری کاملا خنک شوند؛ چون شستن سینی شیشهای بلافاصله بعد از پختوپز و در حالت داغ، باعث ترک خوردن یا شکستن بهدلیل شوک حرارتی میشود؛
- تمام لوازم فلزی، فویل آلومینیومی و ظرفهایی با حاشیه طلایی یا نقرهای را از داخل مایکروفر خارج کنید؛ این اجسام هنگام روشن بودن دستگاه جرقه میزنند؛
- قبل از استفاده از هر ماده شوینده، به دفترچه راهنمای دستگاه نگاه کنید تا مطمئن شوید آن ماده برای جنس داخل مایکروفر (مثلا استیل ضدزنگ) مشکلی ندارد؛
- هرگز مواد تمیزکننده را مستقیم روی مایکروفر یا داخل منافذ تهویه آن اسپری نکنید. همیشه روی دستمال بزنید و بعد سطح مایکرو را پاک کنید تا مایع وارد قطعات الکترونیکی نشود.
وسایل موردنیاز برای تمیز کردن مایکروفر
یکسری از وسایل ساده و کمقیمت در خانه هرکدام از ما وجود دارد که برای تمیز کردن ماکروفر از آنها استفاده میکنیم. این وسایل شامل موارد زیر هستند:
- ظرف ماکروفر برای گرم کردن آب و تولید بخار
- سرکه سفید، آبلیمو یا جوش شیرین
- مایع ظرفشویی بیبو (مثل مایع خاکستر)
- دو عدد دستمال نرم یا میکروفایبر برای پاک کردن و خشک کردن
- اسفنج نرم و لطیف
- گوشپاککن یا خلال دندان برای شکافها و گوشههای ریز
- برس نرم برای نواحی حساس مثل لاستیک دور درب
چگونه داخل مایکروفر را تمیز کنیم؟

بهترین و پرکاربردترین روش تمیز کردن ماکروفر، بخاردهی است که چربی و لکههای خشکشده را بدون نیاز به سابیدن زیاد نرم میکند. مراحل انجام بخاردهی و تمیز کردن ماکرو بهشکل زیر است.
مرحله اول: ساخت محلول مناسب
یک فنجان آب را همراه با یک قاشق غذاخوری سرکه سفید یا آبلیمو (یا چند تکه لیمو) در ظرف مناسب مایکروفر بریزید.
مرحله دوم: بخاردهی
ظرف را داخل مایکروفر بگذارید و دستگاه را روی توان بالا برای ۳ تا ۸ دقیقه (بسته به میزان کثیفی) روشن کنید تا آب بهجوش بیاید.
مرحله سوم: اثرگذاری بخار
ظرف باید حدود ۵ تا ۱۵ دقیقه دیگر با درِ بسته داخل مایکروفر بماند تا بخار بهطور کامل روی چربیها بنشیند.
مرحله چهارم: دستمال کشیدن به داخل ماکروفر
با احتیاط ظرف داغ را بیرون بیاورید و اگر نیاز است، حتما از دستکش فر استفاده کنید تا دستتان نسوزد. بعد از آن با یک دستمال نرم یا اسفنج دیوارهها، روی سقف و کف بکشید تا لکههای نرمشده پاک شوند. در نهایت با یک دستمال خشک، رطوبت باقیمانده را بگیرید و ماکروفر را کاملا خشک کنید.
چگونه چربی خشک شده داخل مایکروفر را پاک کنیم؟
برای لکههای چرب و سفتشده که با بخار از بین نمیروند باید روشهای زیر را پیاده کنید:
- ابتدا کمی سرکه یا لیمو را با آب قاطی کرده و در ظرف ماکرو بریزید و درون ماکروی روشن قرار دهید تا لایه رویی چربی نرم شود؛
- برای لکههای مقاومتر، خمیری از جوش شیرین و کمی آب درست کنید و آن را مستقیم روی لکه بمالید. این محلول باید حداقل ۲ دقیقه بماند و در آخر با دستمال یا اسفنج نرم آن را پاک کنید؛
- هرگز برای کندن چربی خشکشده از قاشق، چاقو یا وسایل نوکتیز فلزی استفاده نکنید؛ چون سطح داخلی مایکروفر را خراش میدهد و عمر آن را کوتاه میکند؛
- در صورت لزوم میتوانید مراحل بخاردهی و اسکراب ملایم را یک یا دو بار تکرار کنید. در این زمینه اصلا عجله نکنید؛ چون بخار آب است که کار اصلی را انجام میدهد.
روش تمیز کردن سقف مایکروفر
سقف داخلی معمولا بیشترین درصد چربی و سس را میگیرد؛ چون درست بالای غذای درحال چرخش قرار دارد. بنابراین برای تمیز کردن سقف ماکروفر باید روشهای زیر را انجام دهید:
- یک ظرف آب را حدود ۲ دقیقه داخل ماکرو بگذارید و روشن کنید. بعد از بخاردهی، دستمال یا اسفنج نرم را در محلول آب و لیمو یا آب و سرکه فرو کنید و لکههای سقف را از عقب به جلو پاک کنید؛
- اگر مایکروفرتان یک پوشش پلاستیکی یا مشبک روی سقف یا دیواره کناری دارد، فقط سطح آن را با دستمال مرطوب تمیز کنید و اصلا آن را نسابید و خیس نکنید. این پوشش قطعهای حساس است و در صورت سوختگی یا آسیب باید تعویض شود، نه اینکه با فشار زیاد شسته شود؛
- برای لکههای خیلی قوی و چسبنده، خمیر جوش شیرین را با دستمال روی سقف بمالید، چند دقیقه صبر کنید و سپس با حرکت دورانی و ملایم آن را پاک کنید.
نحوه تمیز کردن دیوارههای داخلی مایکروفر
تمیز کردن دیوارههای داخلی مایکروفر تا حدودی مشابه سقف و کل ماکرو است. برای پاک کردن جرم و چربی از این بخش باید اقدامهای زیر را پیش بگیرید:
- دیوارههای کناری و کف را با دستمال آغشته به محلول آبگرم و مایع ظرفشویی یا آب و سرکه پاک کنید؛
- اگر بدنه داخلی مایکروفر از جنس استیل ضدزنگ است، دستمال را در جهت رگههای فلز بکشید تا خطوخش روی دیوارههای داخلی نیفتد؛
- گوشهها و شکافهای اطراف موتور چرخش سینی (وسط و کف مایکروفر) را با گوشپاککن یا خلال دندان تمیز کنید؛ چون خردههای غذا معمولا همانجا جمع میشوند.
- در پایان کارتان، حتما سطح را با دستمال خشک کنید تا رطوبتی باقی نماند.
تمیز کردن شیشه داخلی و بیرونی مایکروفر

شیشه داخلی و بیرونی ماکروفر زحمت و دقت زیادی نیاز ندارد؛ اما برای تمیز کردن آن بهتر است طبق روشهای زیر پیش بروید:
- برای سمت داخلی شیشه درب، از دستمال مرطوبشده با آب و صابون یا آب و سرکه استفاده کنید و با حرکت دورانی لکهها را پاک کنید؛
- برای شیشه بیرونی ماکروفر، میتوانید از پاککننده شیشه بدون آمونیاک یا محلول رقیقشده مایع ظرفشویی استفاده کنید. به این شکل که باید اسپری را روی دستمال بزنید، نه مستقیم روی شیشه. اگر مایع را مستقیم روی شیشه اسپری کنید، تا لای درزها میرود و احتمالا به داخل قطعات وارد میشود.
- لکههای چربتر روی شیشه بیرونی را میتوانید با اسپری آب و سرکه (نسبت مساوی) و چند دقیقه صبر کردن قبل از پاک کردن، راحتتر از بین ببرید.
روش شستن سینی گردان مایکروفر
سینی گردان ماکرو از جنس شیشه است. بنابراین قبل از تمیز کردن آن اجازه دهید کاملا خنک شود. شستن اگر این قسمت از مایکروفر داغ باشد و شما آن را زیر آب بگیرید، ترک میخورد یا میشکند. بعد از خنک شدن سینی، مراحل زیر را برای تمیز کردن آن دنبال کنید:
- سینی را از مایکروفر خارج کنید و آن را با آب گرم و کمی مایع ظرفشویی بهصورت دستی بشویید. اگر سینی قابل شستوشو با ماشین ظرفشویی است (در دفترچه راهنما نوشته شده است) آن را داخل ماشین ظرفشویی قرار دهید؛
- اگر روی سینی لکههای سفتشده وجود دارد، آن را چند دقیقه در آب گرم (نه داغ) و صابون خیس کنید تا لکهها نرم شوند و سپس با اسفنج نرم روی سینی بکشید و لکهها را پاک کنید؛
- پیش از قرار دادن دوباره سینی داخل مایکروفر، آن را کاملا خشک و همدمای محیط کنید.
تمیز کردن ریل و حلقه گردان مایکروفر
حلقهای که سینی روی آن میچرخد (roller ring) و مسیر گردش آن روی کف مایکروفر، از قسمتهایی هستند که معمولا حین تمیزکاری فراموش میشوند؛ اما تجمع چربی و خردههای غذا در آنها باعث چرخش ناهموار سینی، ایجاد سروصدا یا حتی گرم شدن نامتوازن غذا میشود. برای تمیز کردن این قسمت باید:
- حلقه گردان را از زیر سینی بردارید و با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید تا چرخهای کوچک زیر آن کاملا از چربی و خردههای خشکشده پاک شوند؛
- مسیر دایرهایشکل روی کف مایکروفر که چرخها روی آن حرکت میکنند را با دستمال مرطوب یا کمی چربیبر ملایم تمیز کنید؛
- برای شستن این قطعه اصلا از مواد ساینده یا سیم ظرفشویی استفاده نکنید؛ چون رنگ محافظ کف مایکروفر را میکَند و در درازمدت زمینه زنگزدگی یا جرقهزدن را فراهم میکند؛
- قبل از اینکه حلقه گردان را دوباره سرجایش بگذارید، حتما خودِ حلقه و مسیر آن را کاملا خشک کنید تا تمام چرخها آزادانه روی آن بچرخند.
چگونه لاستیک دور درب مایکروفر را تمیز کنیم؟
لاستیک یا واشر دور درب یکی از حساسترین قسمتهای ماکروفر است؛ چون هم رطوبت و چربی را در خود نگه میدارد، هم نقش مهمی در آببندی درب دارد. برای پاک کردن آلودگی از این قسمت باید:
- یک دستمال نرم را با آب و صابون ملایم یا محلول رقیق آب و سرکه مرطوب کنید و با حرکت ملایم و دورانی، سطح لاستیک را پاک کنید؛
- برای شیار و چینخوردگیهای داخلی که لاستیک به بدنه درب میچسبد، از گوشپاککن یا یک برس نرم و کوچک استفاده کنید؛ چون بیشترین کثیفی معمولا همانجا جمع میشود؛
- در خیساندن بیشازحد لاستیک یا اسپری کردن مستقیم مایع روی آن زیادهروی نکنید و از مواد ساینده یا حلالهای قوی استفاده نکنید تا لاستیک ترک نخورد؛
- حین تمیز کردن لاستیک را از نظر ترکخوردگی، شکاف یا نازک شدن چک کنید؛ اگر آسیبدیده یا شل شده، توصیه میشود بهجای ادامه استفاده، آن را تعویض کنید؛ چون کارایی آببندی درب مستقیما به سالم بودن این قطعه بستگی دارد.
تمیز کردن درب و دستگیره مایکروفر
درب و دستگیره در قسمت بیرونی مایکروفر قرار دارند. بنابراین پاک کردن آنها ساده و بهشکل زیر است:
- درب و دستگیره بیرونی را با دستمال آغشته به آب و صابون یا اسپری رقیق سرکه پاک کنید و اجازه دهید چند دقیقه بماند تا چربی نرم شود. سپس با دستمال دیگری مایع را خشک کنید؛
- به قاب اطراف درب و محل لولا هم دستمال بکشید. برای پاک کردن آلودگی از این نواحی میتوانید یک برس کوچک یا گوشپاککن استفاده کنید؛
- حواستان باشد که نباید مایع زیادی به داخل مکانیزم لولا وارد شود.
روش تمیز کردن پنل دکمهها و صفحه نمایش

پنل دکمهها و صفحه نمایش حساسترین بخش مایکروفر (از نظر الکترونیکی) هستند. بنابراین حتی مقدار کمی رطوبت هم میتواند در بلندمدت باعث خرابی این بخشها شود. پس با نهایت دقت، روشهای زیر را برای تمیز کردن پنل و صفحه نمایش مایکروفر اجرا کنید:
- قبل از تمیز کردن، دستگاه را از برق بکشید تا دکمهها حین دستمالکشی و لمس شدن عمل نکنند. همچنین نباید جریان برق در ماکرو باشد؛
- یک دستمال نرم را با آب یا شیشه پاککن، در حد خیلی کم مرطوب کنید (نه خیس) و بهآرامی روی پنل بکشید؛
- بلافاصله با یک دستمال خشک، رطوبت باقیمانده را پاک کنید تا آب داخل شکاف اطراف دکمهها نفوذ نکند؛
- طبق توصیه اغلب سازندگان این دستگاهها، نباید از مواد شیمیایی قوی برای پاک کردن پنل استفاده کنید یا اسپری را مستقیما روی آن بزنید.
چگونه بوی بد مایکروفر را از بین ببریم؟
یک نکته مهم را یادآوری کنیم: معطر کردن مایکروفر بدون تمیز کردن اصولی تاثیر چندانی ندارد. بنابراین ابتدا باید منبع بو (لکه و باقیمانده غذا) کاملا پاک شود و بعد نوبت به خنثیسازی بو میرسد. برای رفع بوی بد داخل ماکرو، میتوانید یک یا چند روش زیر را بهکار بگیرید:
- ابتدا داخل مایکروفر یک ظرف با مقداری آب بگذارید و تا حدود ۲ دقیقه آن را داخل ماکروی روشن گرم کنید؛
- برای خنثی کردن بوهای باقیمانده، یک ظرف باز جوش شیرین یا یک فنجان پودر قهوه را داخل مایکروفر خاموش بگذارید و اجازه دهید چند ساعت یا یک شب کامل بماند؛ این مواد بو را جذب میکنند؛
- میتوانید بهجای جوش شیرین از ذغال فعال هم استفاده کنید؛
- بعد از اتمام تمیزکاری، درب مایکروفر را چند ساعت باز بگذارید تا هوا در آن جریان پیدا کند و رطوبت و بوی باقیمانده کاملا خارج شود.
- اگر مایکروفرتان مدل بالای گاز (روی اجاق) با فیلتر زغالی است و بو همچنان مانده، احتمالا نیاز به تعویض فیلتر (طبق دفترچه راهنما) وجود دارد؛ چون این فیلتر قابل شستوشو نیست و باید آن را تعویض کرد.
از بین بردن بوی سوختگی داخل مایکروفر
بوی سوختگی مثل سوختن پاپکورن یا غذای فراموششده، معمولا سرسختتر از بوهای معمولی است و با روشهای زیر ممکن است اثرش کم شود:
- بلافاصله پنجرهها را باز و هودِ آشپزخانه را روشن کنید تا هوای داخل خانه تهویه شود؛
- تکههای سوخته و ذرات شل داخل مایکروفر را درآورید؛
- دو فنجان آب را همراه با چند تکه لیمو یا کمی سرکه (و برای بوهای شدیدتر، کمی وانیل یا چای کیسهای) در ظرف مناسب مایکروفر بریزید؛
- ماکروفر را روی توان بالا و حدود ۵ دقیقه تنظیم و روشن کنید تا آب بهجوش بیاید. سپس بدون باز کردن درب ماکروفر اجازه دهید ۱۰ تا ۳۰ دقیقه دیگر بخار در فضای بسته بماند؛
- سینی گردان را بیرون بیاورید و جدا بشویید؛ چون بوی سوختگی معمولا در آن هم نفوذ میکند؛
- داخل مایکروفر را با دستمال یا اسفنج مرطوب کاملا پاک کنید و در پایان کار، یک قوطی باز حاوی جوش شیرین یا خرده قهوه در ماکرو بگذارید و اجازه دهید تمام شب داخل دستگاه بماند؛
- در صورت نیاز این چرخه را تکرار کنید و بعد از تمیزکاری، درب ماکروفر را چند ساعت باز نگه دارید تا هوا در فضای داخلی آن جریان پیدا کند.
نکته: هنگام گرم کردن این محلولها هرگز از فویل آلومینیومی، ظرف فلزی یا ظرفهای با حاشیه طلایی یا نقرهای استفاده نکنید؛ چون ممکن است جرقه بزنند و به مایکروفر آسیب برسانند.
برای تمیز کردن مایکروفر از چه موادی استفاده نکنیم؟
چند دسته از مواد و ابزار هستند که کارشناسان و سازندگان توصیه میکنند اصلا داخل یا حتی بیرون مایکروفر استفاده نشوند. این مواد عبارتند از:
- اسفنج زبر و سیم ظرفشویی
- سفیدکننده (مثل وایتکس و بلیچ)، مواد آمونیاکدار و الکل صنعتی
- دستمالهای ضدعفونیکننده حاوی بلیچ
- اشیای فلزی و فویل آلومینیومی
- تمیزکننده فرهای معمولی و شویندههای اسیدی
- استفاده مکرر از سرکه یا آب لیمو غلیظ
- مخلوط کردن چند نوع شوینده باهم
جدول زمانی تمیز کردن مایکروفر و تمام اجزای آن
برای پاک کردن ماکروفر و رفع چربی، آلودگی و رسوب از آن، یک زمانبندی حدودی تنظیم کردیم که میتوانید در جدول زیر آن را ببینید.
| قسمت و نوع تمیزکاری | زمانبندی پیشنهادی |
| پاک کردن لکههای تازه | همان لحظهای که اتفاق میافتد |
| پاک کردن سطحی داخل و بیرون مایکروفر | هفتهای یکبار |
| تمیزکاری اصولی (بخاردهی کامل داخل، سینی، حلقه گردان) | – ماهی یکبار- اگر بو و لکه محسوس بود، زودتر از ماهی یکبار |
| لاستیک دور درب | بسته به میزان استفاده، ۱ تا ۳ ماه |
| پنل دکمهها و صفحه نمایش | همزمان با تمیزکاری هفتگی |
| تعویض فیلتر زغالی | هر ۶ ماه یکبار |
| بررسی ظاهری از جهت زنگزدگی، ترک یا آسیب توری درب | در هربار تمیزکاری اصولی (ماهی یکبار) |
اشتباهات رایج هنگام تمیز کردن مایکروفر
حین پاک کردن و تمیز کردن هر نوع ماکروفری، باید نهایت دقت را داشته باشید و احتمال بروز اشتباهات زیر را به حداقل برسانید:
- دیر رسیدگی کردن به لکهها
- سابیدن جداره داخلی و فضای بیرونی ماکرو، بدون بخاردهی با آب و شویندههای ملایم
- نشستن زیرسینی گردان و حلقه آن
- اسپری کردن مستقیم شوینده روی دستگاه
- مخلوط کردن مواد شوینده خطرناک باهم، مثل بلیچ با سرکه یا آمونیاک
- تمیز نکردن لاستیک دور درب و پنل دکمهها
چند نکته برای جلوگیری از کثیف شدن مایکروفر
اگر نکات زیر را در هربار استفاده از مایکروفر رعایت کنید، بهندرت نیاز به پاک کردن آن بهوجود میآید:
- همیشه غذا را قبل از گرم کردن با درپوش مخصوص مایکروفر، یک بشقاب یا دستمال کاغذی بپوشانید تا چربی و محتویات آن به داخل ماکرو نپاشد؛
- ظرفها را تا لبه پر نکنید؛ چون غذا و مایعات موقع گرم شدن سرریز میشوند؛
- برای گرم کردن مایعات مثل سوپ و سس، بهجای توان کامل از توان کمتر استفاده کنید تا احتمال جوشیدن ناگهانی و سرریز کمتر شود؛
- بلافاصله بعد از هر بار استفاده، در صورت مشاهده هرگونه ماده غذایی یا چربی در داخل ماکرو، آن را با یک دستمال پاک کنید.
چه زمانی تمیز کردن کافی نیست و باید دستگاه سرویس شود؟
بعضی نشانهها فراتر از یک لکه یا کثیفی معمولی هستند و بهجای تمیزکاری بیشتر، نشاندهنده نیاز به بررسی فنی یا حتی توقف کامل استفاده از دستگاهاند:
- جرقهزدن یا صدای برقگرفتگی (arcing) که حتی بعد از برداشتن اجسام فلزی و تمیز کردن کامل ادامه دارد؛
- زنگزدگی عمیق، طوریکه فلز زیرین مشخص باشد؛ بهخصوص اگر نزدیک درب، لولا، لاستیک دور درب یا توری شیشه باشد. این قسمتها نقش مستقیم در محافظت از نشت امواج مایکروویو دارند؛
- آسیب یا سوراخشدگی توری فلزی روی شیشه درب، که ممکن است اثربخشی محافظ را کاهش دهد؛
- لاستیک دور درب پاره، ترکخورده یا آنقدر فرسوده شده که درب ماکروفر دیگر محکم بسته نمیشود؛
- پوشش محافظ سوخته، حبابزده یا سوراخشده باشد؛
- بوی سوختگی، دود یا صدای غیرعادی که با تمیزکاری از بین نمیرود.
جمعبندی؛ بایدها و نبایدهای تمیز کردن مایکروفر
قبل از شروع تمیزکاری، حتما مایکروفر را از برق بکشید و اجازه دهید کاملا خنک شود. برای نرم شدن چربی و لکههای خشکشده از بخار آب، سرکه یا آبلیمو استفاده کنید و سپس تمام بخشها مانند سینی، حلقه گردان، لاستیک درب و پنل را با دستمال نرم و مرطوب تمیز کنید.
اکیدا حواستان باشد که برای تمیز کردن مایکروفر از سیم ظرفشویی، اسفنج زبر، ابزار فلزی یا شویندههای قوی مانند بلیچ، آمونیاک و تمیزکننده فر استفاده نکنید. همچنین نباید شوینده را مستقیما روی دستگاه اسپری نکنید.
سوالات متداولی که شما میپرسید
اجازه دهید سینی کاملا خنک شود. سپس آن را بیرون بیاورید و با آب و مایع ظرفشویی بشویید و خوب آبکشی کنید. سینی حتما باید کاملا خشک شود و بعد داخل ماکرو قرار بدهید.
برای پاک کردن چربیهای سطحی از دستگیره میتوانید از دستمال و شیشه پاککن استفاده کنید؛ اما اگر چربی مدت زیادی روی دستگیره بوده، بهتر است محلول آب و جوش شیرین را روی آن بزنید و بعد از ۵ دقیقه، با دستمال خشک پا کنید.
ابتدا یک ظرف آب را داخل ماکرو بگذارید و ۲ دقیقه آن را روشن کنید تا بخار داخل ماکرو را بگیرد. سپس با محلول آب و لیمو، آب و سرکه و در مواردی که چربیها و لکهها چسبنده و غلیظ هستند، از آب و جوش شیرین و یک دستمال استفاده کنید.