سوزن اجاق گاز قطعهای کوچک اما مهم است که میزان خروج گاز بهسمت شعله را کنترل میکند. اگر این قطعه یا مسیر آن گرفته شود، شعله ضعیف، نامنظم یا زرد میشود و حتی ممکن است اصلا روشن نشود.
بنابراین باید هر چند وقت یکبار خودتان تمیز کردن سوزن اجاق گاز را انجام دهید که ما در این آموزش، بهشکل تصویری و مرحلهبهمرحله روش آن را یادتان میدهیم.
سوزن اجاق گاز چیست و چگونه گرفتگی آن را تشخیص دهیم؟
سوزن اجاق گاز همان نازل یا ژیگلور است؛ قطعهای کوچک و فلزی که مقدار گاز ورودی به شعله را تنظیم میکند و گاز را بهشکل مناسب به سرشعله میرساند.
نشانههای گرفتگی سوزن اجاق گاز
- شعله کمجان یا کوتاه
- شعله زرد یا نارنجی
- ضعیف بودن یک شعله نسبت به دیگر شعلهها
- سخت یا دیر روشن شدن اجاق
- صدای غیرعادی، بوی گاز، یا دودهزدگی اطراف شعله
وسایل لازم برای تمیز کردن سوزن اجاق گاز
برای تمیز کردن سوزن اجاق گاز به یک سوزن، سنجاق صاف یا سیم نازک نیاز دارید. همچنین مخلوطی از آب و صابون ملایم، خمیر جوش شیرین و آب، در کنار یک پارچه تمیز و نرم بهکارتان میآید.
۷ مرحله تمیز کردن سوزن اجاق گاز در خانه
تمیز کردن سوزن اجاق گاز فقط یک مرحله ندارد؛ چون گاز متشکل از چندین قطعه است که آلودگی و گرفتگی هرکدام از آنها، باعث عملکرد ضعیف سوزن میشود. پس باید تمام قطعاتی که با سوزن گاز ارتباط مستقیم دارند را پاک کنیم. در ادامه این بخش، روش انجام اینکار را با تصویر آموزش خواهیم داد.
مرحله اول: برداشتن درپوش و پایه شعله

ابتدا شیر گاز را ببندید و دوشاخه اجاق را از برق بکشید. اجاق گاز باید خنک باشد و حداقل ۲ ساعت از روشن بودن آن گذشته باشد.
حالا توریها را بردارید و درپوش را از روی شعله بلند کنید. پایه شعله بعضی از گازها با پیچ محکم شده است. در چنین مواقعی، باید با پیچگوشتی پایه را باز، جدا و سیمهای آن را قطع کنید.
مرحله دوم: تمیز کردن مشعلها و پایهها

بهتر است هنگام تمیز کردن مشعلها و پایهها، از یک پارچه نرم و یک پاککننده ملایم استفاده کنید. اینکار جرمها و چربیهای رسوبشده را بهطور کامل پاک میکند. برای پاک کردن این قسمتهای گاز که بهطور مستقیم با سوزن ارتباط دارند، نکات زیر را رعایت کنید:
- معمولا تمیز کردن اجاق گاز بهمحض خنک شدن رویه، توریها و درپوشها بعد از پختوپز آسانتر است؛
- درپوشهای مشعل را در ماشین ظرفشویی نشویید؛
- درپوشهای خیلی کثیف را حداقل بهمدت ۲۰ دقیقه در آب داغ و صابون خیس کنید؛
- اگر چربی یا غذا روی این بخشها مانده است، خمیری از سه واحد جوش شیرین و یک واحد آب درست کنید. درپوشها را در این خمیر بگذارید؛ طوریکه کامل پوشانده شوند و اجازه دهید ۲۰ دقیقه در همین حالت بماند. سپس با یک پارچه نرم آنها را پاک و خشک کنید؛
مرحله سوم: پاک کردن سوزن گاز

تمیز کردن سوزن اجاق گاز در این مرحله باید با نهایت دقت انجام شود. وقتی همهچیز را از روی شعله بردارید، به سوزن میرسید. یک سنجاق صاف، سوزن یا سیم نازک بردارید و به داخل سوزن فرو ببرید. چندبار اینکار را بهسمت بالا و پایین انجام دهید تا زیر سوزن بهخوبی دیده شود.
بعد از این مرحله لوله را دوباره به پایه وصل کنید و سطح اجاق گاز را در جای خود قرار دهید.
مرحله چهارم: تمیز کردن جرقهزن

جرقهزن باید با یک دستمال مرطوب (آغشته به آب و مقدار بسیار کمی الکل صنعتی) تمیز شود.
مرحله پنجم: جرمزدایی مشعل

مشعل معمولا یکی از قسمتهای گاز است که جرم و چربی زیادی روی آن میماند. بنابراین حتما باید در کنار سوزن گاز، شیارهای این قطعه را هم با یک سیم باریک یا سنجاق تمیز کنید.
مرحله ششم: نصب پایهها، مشعلها و درپوشها
پایه شعله را بگذارید (یا با پیچ خودش محکم وصلش کنید) و مشعل را روی آن قرار دهید. حواستان باشد که مشعل باید کاملا روی پایه شعله قرار بگیرد و شل نباشد.
مرحله هفتم: روشن و تست کردن گاز
بعد از تمیز کردن سوزن اجاق گاز و قرار دادن مشعلها و درپوشها، گاز را وصل و دوشاخه را به برق بزنید. گاز را روشن و به رنگ و یکنواختی شعله دقت کنید. اگر گاز روشن نشد، احتمالا درپوش با مشعل تراز نیست.
برای تمیز کردن سوزن اجاق گاز از چه موادی استفاده نکنیم؟
برای تمیز کردن سوزن اجاق گاز بهتر است از چند چیز استفاده نکنید؛ چون ممکن است سوراخ بسیار ریز آن را خراب یا کج کند. در لیست زیر، موادی که نباید حین تمیز کردن این قسمت گاز استفاده کنید را معرفی کردیم.
- میخ، سیم قطور، سوزن نساجی یا قلاببافی
- سیم ظرفشویی
- وایتکس، جرمگیر و سفیدکنندههای کلردار
- مواد شوینده خیلی اسیدی یا خیلی قوی
- آبپاشی مستقیم یا شستوشوی قطعات حساس
چرا سوزن اجاق گاز کثیف یا بسته میشود؟
سوزن اجاق گاز معمولا بهخاطر چند علتی که در ادامه عنوان میکنیم، کثیف یا بسته میشود. اگر این آلودگیها داخل مسیر گاز یا روی ژیگلور جمع شوند، شعله ضعیف، نامنظم یا زرد میشود و ممکن است دود هم ایجاد کند. در ادامه پنج علت رایج این اتفاق را مشخص میکنیم.
- سرریز شدن غذا هنگام پختوپز
- چربی و باقیماندههای غذ
- گردوغبار و آلودگی محیطی
- استفاده طولانیمدت
- شعله غیر یکنواخت گاز یا تنظیم نامناسب آن
اگر بعد از تمیز کردن سوزن، شعله درست نشد چه کنیم؟
اگر بعد از تمیز کردن سوزن شعله هنوز درست نشد، احتمال میرود که مشکل از جای دیگری در مسیر هوا و گاز باشد، نه فقط سوزن. در این حالت بهتر است بهترتیب سرشعله، دریچه هوا، فشار گاز و قطعاتی مثل ژیگلور یا شیر گاز را چک کنید. علاوه بر این، باید کارهای زیر را هم انجام بدهید:
- سرشعله را دوباره باز و کاملا خشک کنید. خیس بودن قطعات باعث ضعیف شدن شعله و ناپایداری آن میشود؛
- منافذ شعله و دهانههای هوا را چک کنید. گرفتگی این بخشها باعث ترکیب نامناسب هوا و گاز و در نهایت زرد شدن شعله میشود؛
- درپوش سرشعله را درست جا بزنید. اگر تراز نباشد، شعله ضعیف یا نامنظم میشود؛
- گاز خانه را چک کنید. گاز باید فشار و خلوص کافی داشته باشد.
روشهای جلوگیری از گرفتگی دوباره سوزن اجاق گاز
برای جلوگیری از گرفتگی دوباره سوزن اجاق گاز، مهمترین کار تمیزکاری منظم و جلوگیری از ورود چربی و غذا به اطراف شعله است. رسوب چربی و سرریز غذا از اصلیترین علتهای گرفتگی ژیگلور هستند که در ادامه، راهکارهای حل این مشکل را معرفی میکنیم.
- بعد از هر بار سرریز غذا یا مایع روی گاز، اجاق را بهمحص سرد شدن تمیز کنید تا مواد خشک و سفت نشوند؛
- چند دوره مشخص در سال تعیین کنید و سرشعله و قطعات رویی را باز کنید و بشویید؛ چون گرفتگی همین بخشها به مسیر نازل فشار میآورد؛
- حداقل هر چند وقت یکبار نظافت کامل انجام دهید و زیر قطعات را هم تمیز کنید؛
- شعله را چک کنید؛ شعله آبی و یکنواخت نشانه عملکرد خوب و احتراق مناسب است؛
- اگر گاز بهصورت مکرر دچار گرفتگی میشود، سرویس دورهای و بررسی تنظیمات گاز و قطعات آن را انجام دهید؛
- اجازه ندهید چربی و دوده روی چدن و سرشعله بماند.
جمعبندی؛ بهترین روش تمیز کردن سوزن اجاق گاز و نبایدها
بهترین روش تمیز کردن سوزن اجاق گاز، استفاده از یک پارچه نرم آغشته به آب است. به هیچ عنوان سوزن گاز را با سیم فلزی، میخ، سیم ظرفشویی یا شویندههای اسیدی و خورنده تمیز نکنید؛ چون سوراخ آن خیلی ریز و حساس است.
سوالات متداولی که شما میپرسید
کم شدن شعله بهدلیل گرفتگی ژیگلور، کمبود فشار گاز شهری، خیس یا کثیف بودن سرشعله است.
جرقه زدن و روشن نشدن گاز اغلب بهخاطر کثیفی یا خیسی سرشعله، خرابی فندک یا نشتی و قطع گاز رخ میدهد.
شعله زرد یعنی احتراق ناقص است. علتهای رایج این موضوع کمبود اکسیژن، گرفتگی منافذ، چربی، رسوب یا فشار کم گاز شهری است.
تمیز کردن سوزن اجاق گاز بهخودیخود خطرناک نیست؛ اما اگر با اجسام نوکتیز یا مواد خورنده انجام شود به این قطعه آسیب میرساند. همچنین اگر شیر گاز را قطع نکنید و دوشاخه اجاق را از برق نکشید، ممکن است گاز نشت کرده یا حین تمیز کردن، دچار برقگرفتگی شوید.
باز کردن نازل را فقط اگر با همان قطعه و موارد ایمنی گاز و برق آشنا هستید انجام دهید؛ در غیر این صورت بهتر است آن را به تعمیرکار بسپارید.
اگر از سوزن تهگرد یا سوزنهای خیلی نازک استفاده میکنید مشکلی ندارد.
سوزن معمولا از چربی، سرریز غذا، گردوغبار و رسوب کثیف میشود.
بسته به استفاده، نظافت دورهای هفتگی و ماهانه برای هر گاز توصیه میشود. در بهترین حالت، باید بعد از هر سرریز غذا یا مایعات گاز را تمیز کنید.
اگر شعله ضعیف، نامنظم یا زرد شده است یا یک شعله با بقیه فرق داشت، احتمال گرفتگی میدهیم.
سرنگ برای تمیز کردن نازل مناسب نیست؛ چون معمولا قطر سوزن سرنگها زیاد است و در دست گرفتن آنها به اندازه سوزن راحت نیست.
اگر بعد از تمیز کردن همچنان شعله گازتان درست نشد، سرشعله، دریچه هوا، فشار گاز، ژیگلور یا خرابی قطعه را چک کنید.
خیر. خلال دندان چوبی است و احتمال شکستن آن حین تمیز کردن سوزن بسیار بالا است.